dE LAATSTE REIS VAN DE MARS

Boek Reviews

Terug uit Nacht und Nebel

Terug uit Nacht und Nebel

'Terug uit Nacht und Nebel' is het waargebeurde verhaal van verzetsman Floris B. Bakels die acht Duitse gevangenissen en concentratiekampen wist te overleven. Nacht und Nebel was een speciale strafklasse die tijdens de Tweede Wereldoorlog werd ingesteld om...

Lees meer
De Stamhouder

De Stamhouder

Alexander Münninghoff (Poznań, 1944) was journalist en Ruslandkenner. Hij was winnaar van de Prijs voor de Dagbladjournalistiek en auteur van Tropenjaren in Moskou (1991), over zijn tijd als correspondent in de Sovjet-Unie. De stamhouder is autobiografisch en berust...

Lees meer

De Laatste Reis van de Mars

Het verhaal van de Mars zou zo maar verzonnen kunnen zijn in Hollywood en bijvoorbeeld gebruikt als screenplay voor een film als “Pirates of the Caribbean”. Toch is het waar gebeurd.

In de zomer van 1780 vertrekt het s’-Lands schip van oorlog de Mars van de Rotterdamse admiraliteit naar St. Eustatius. Het schip heeft bijna een jaar, onbedoeld, aan de rede van de marine haven Hellevoetsluis gelegen. Onderhoud, slecht weer en logistieke problemen zorgden voor het lange oponthoud. Het gaf Schout bij Nacht Willem Crul een onbehaaglijk gevoel.
De heenreis verloopt zonder problemen en in september komt het schip bij het Nederlandse bovenwindse eiland aan. Kort daarna houdt de Grote Hurricane van 1780 huis in het caribisch gebied waarbij tienduizenden doden en gewonden vallen. De Mars overleeft ternauwernood de verwoestende storm en begint haar bewakende taak op St. Eustatius. Dit is noodzakelijk omdat het eiland een doorn in het oog is van de Engelsen. De Gouden Rots, zoals het eiland genoemd wordt, is een zeer belangrijk handelspunt voor de bevoorrading van Amerika; de Britse kolonie die in een gewapende onafhankelijkheidsstrijd zit met de Britse Kroon. De Nederlandse republiek stelt neutraal te zijn in de strijd van de Amerikanen die Frankrijk aan hun kant hebben.
Begin 1781 vertrekt de Mars wederom om een konvooi van 23 handelsschepen te begeleiden naar Patria. De oorlogssverklaring van Engeland aan de Republiek had het eiland toen nog niet bereikt. Het konvooi heeft St. Eustatius net verlaten als het eiland wordt aangevallen en veroverd door de Engelsen. Vervolgens zet de Royal Navy de achtervolging in op het lucratieve handelskonvooi.
Het konvooi wordt achterhaald door drie Engelse oorloggschepen. Schout bij Nacht Crul weigert gehoor te geven aan de Engelse eis tot overgave. Een korte bloedige strijd is het gevolg. Crul wordt dodelijk getroffen. Met zijn laatste woorden geeft hij opdracht de strijd te staken, waaraan kapitein Van Halm vervolgens gehoor geeft. De Engelsen nemen de Mars en de koopvaarders mee terug naar St. Eustatius.  De Britse bezetter houdt flink huis op St. Eustatius. Het eiland wordt helemaal leeggeroofd. Niets of niemand wordt ontzien, zelfs Britse handelaren niet. Een aktie die zelfs in het eigen moederland verontwaardiging oproept.

De bemanning van de Mars wordt gevangen genomen en vastgezet op St. Kitts. Officieren krijgen een betere behandeling dan de rest van de bemanning. Velen overleven de slechte omstandigheden niet of nemen dienst bij de Engelse marine. Sommigen komen pas jaren later weer thuis in Nederland.

Het boek vertelt niet alleen het verhaal van het schip maar ook dat van de bemanning. Aan de hand van de scheepsjournalen, logboeken, dagboeken maar ook persoonlijke brieven van bemanningsleden wordt u meegenomen in de avonturen van schip en bemanning. Van sommige van deze bemanningsleden is de stamboom uitgezocht en hierbij zijn verrassende en bijzondere ontdekkingen gedaan.

Hoewel de tanende Republiek nog gebruik probeert te maken van de ondergang van Crul door hem een heldenstatus a la Michiel de Ruyter toe te schrijven, mislukt dit. De heldendood van Willem Crul, en daarmee ook de Mars, is niet meer dan een voetnoot geworden in de Vaderlandse geschiedenis. Met dit boek wordt dit hopelijk recht gezet.